สงครามข่าว(Return)
การขอขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารของกัมพูชาเป็นประเด็นร้อนที่ทุกสื่อ
นำเสนอต่อเนื่อง หลากหลายมุม เกี่ยวพันทั้งการเมือง อธิปไตย และผลกระทบต่อ
ความรู้สึกของผู้คน
นักข่าวโทรทัศน์ช่อง 9 ที่เปิดประเด็นข่าวนี้คนแรกคือ พี่สุรชา บุญเปี่ยม ผู้สื่อข่าว
อาวุโส กองบรรณาธิการข่าวเฉพาะกิจ ฉันดูรายงานพิเศษของพี่สุรชาด้วยความสนใจ
ติดตามมาได้ 2 วัน รอดูต่อวันที่ 3 ซึ่งขณะนั้นเรื่องราวกำลังขยายวงกว้าง แต่ไม่มี
นำเสนอต่อ ฉันรีบโทรศัพท์ไปถามไถ่“เลิกทำแล้วเหรอป๋า” พี่สุรชาตอบว่า “ยังทำอยู่”
ฉันถามอย่างงๆ “อ้าว! แล้วทำไมไม่เห็นข่าว” พี่สุรชาตอบแบบงงกว่า “ไม่รู้เหมือนกัน”
ฉันยังคงติดตามนี้ข่าวนี้ต่อจากทุกสื่อ พบว่า มีทั้งการเสนอประวัติการสร้าง
ปราสาทพระวิหาร บทวิเคราะห์ว่า คณะกรรมการมรดกโลกจะขึ้นทะเบียนองค์ปราสาท
ตามคำขอของกัมพูชาหรือไม่ รวมทั้งกระแสคัดค้านของฝ่ายที่หวั่นว่า หากคำขอของ
กัมพูชาเกิดสัมฤทธิผล พื้นที่ทางฝั่งไทยจะถูกเหมารวมไปด้วยหรือไม่ บางสถานีส่ง
ผู้สื่อข่าวไปพนมเปญ เพื่อรายงานข่าวท่าทีของกัมพูชา
การติดตามข่าวนี้ของฉันเป็นแบบประชาชนคนไทยทั่วไป ไม่ได้ค้นคว้าลึกซึ้ง
เพราะฉันได้รับมอบหมายทำข่าวอื่นอยู่ ปราสาทพระวิหารไม่ใช่ข่าวในความรับผิดชอบ
ของฉันฉันได้แต่วิเคราะห์วิพากย์กับคนใกล้ตัวในมุมมองของฉัน ประเด็นที่ฉันอยากให้มี
เช่นว่าการขอเสนอขึ้นทะเบียนมรดกโลกคู่กัน เพราะประสาทพระวิหารเป็นมรดกจาก
อารยธรรมขอมที่ครอบคลุมทั้งอีสานใต้ของไทยและฝั่งกัมพูชา เคยเป็นหนึ่งเดียวกัน
ก่อนจะมีคำว่าชาติ หรือเส้นพรมแดนประเทศ และการนำเสนอแนวทางแก้ปัญหา
ความขัดแย้งในมิติทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และสังคม
รู้ต่อมาว่า คุณปองพล อดิเรกสาร ประธานคณะกรรมการว่าด้วยอนุสัญญาคุ้มครองมรดกโลกของไทยจะไปประชุมคณะกรรมการมรดกโลกที่แคนาดา ฉันลุ้นในใจว่า ขอให้คำขอเลื่อนการพิจารณาวาระนี้เป็นผลสำเร็จ แล้วประชุมใหม่ปีหน้า ขึ้นทะเบียนคู่กัน
ต่อมาฉันได้รับคำสั่งให้สัมภาษณ์คุณปองพลเกี่ยวกับการร่วมประชุมเพื่อเจรจาเรื่องนี้ที่แคนาดา ก่อนคุณปองพลออกเดินทาง 2 วัน
คุณปองพล อดิเรกสาร
ข่าวนี้เป็นประเด็นมานาน คำถามของฉันจึงต้องไม่ใช่เรื่องที่เขาว่ากันไปหมดแล้ว
จึงตัดสินใจสัมภาษณ์คุณปองพล ถึงเกณฑ์การพิจารณาการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เพราะเห็นว่า หากขึ้นทะเบียนเฉพาะองค์ปราสาทที่อยู่ในฝั่งกัมพูชา โดยขาดสถาปัตยกรรมที่เป็นส่วนหนึ่งขององค์ปราสาทในฝั่งไทย จะถือว่า เป็นมรดกโลกที่สมบูรณ์หรือไม่เพราะไม่ว่าจะเป็นสระตราว เขื่อนหินเก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย
นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า เป็นที่เก็บกักน้ำศักดิ์สิทธิ์
สถูปคู่ แท่งหินสลักซึ่งมีร่องรอยว่า เป็นที่ประดิษฐานรูปเคารพ
สถูปคู่
คุณปองพลอธิบายว่า พื้นที่ฝั่งไทยถือเป็นภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมที่เป็นอันหนึ่ง
อันเดียวกับองค์ปราสาท หากคณะกรรมการมรดกโลกพิจารณาโดยแยกจากกัน ถือว่า
ขัดกับหลักเกณฑ์ที่ว่าด้วยความสมบูรณ์ การเดินทางไปจึงจะไปขอเลื่อนการพิจารณา
และจะเจรจากับกัมพูชา เพื่อขอขึ้นทะเบียนร่วม
ใช้ภาพข่าวที่พี่เขาไปทำกับไพโรจน์ ช่างภาพ ในงานของฉัน พี่สุรชาอนุญาต
นอกจากนี้ฉันยังได้นัดหมายคุณปองพลว่า จะโทรศัพท์ไปติดตามข่าว
ในวันอาทิตย์ที่ 6 ก.ค.ซึ่งผลการประชุมน่าจะออกแล้ว
รุ่งขึ้นฉันได้รับคำสั่งไปจังหวัดอุบลราชธานี ทำรายงานพิเศษ “ยอดข้าวราชินี”
ข้าวกล้องปรุงพิเศษที่ผสมข้าวหลายสายพันธุ์เข้าด้วยกัน เพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ
ซึ่งเกิดขึ้นจากพระราชดำริ
ระหว่างอยู่ที่นั่นฉันได้รับข่าว sms ของสำนักข่าวไทย ต้นสังกัดของฉัน ความว่า
คุณปองพลระบุว่า คณะกรรมการมรดกโลกมีแนวโน้มจะขึ้นทะเบียนองค์ปราสาท
พระวิหารตามคำขอของกัมพูชา
ฉันนึกในใจว่า มีเพื่อนนักข่าวติดต่อคุณปองพลได้ ช่วยกันทำงานอย่างนี้ดีจัง
เช้าวันอาทิตย์ ฉันแหกขี้ตาตื่นมา สิ่งแรกที่ทำคือ โทรศัพท์หาคุณปองพล
ตามที่ได้รับมอบหมายตอนนั้นตี 5.59 แต่...โทรศัพท์คุณปองพลไม่เปิด
ฉันพยายามโทรเป็นระยะๆ จนถึงประมาณ 10 โมง ก็เลิกโทร เพราะเห็นว่า ที่แคนาดา
เวลาช้ากว่าไทย 11 ชั่วโมง เป็นกลางคืนอยู่
เพื่อความไม่ประมาท ฉันโทรศัพท์ถามบก.ประจำวันว่า มีคนประสานกับ
คุณปองพลให้แล้วใช่ไหม เพราะฉันเห็นข่าวคุณปองพลออกอากาศ และแจ้งว่า
ฉันเพิ่งกลับจากต่างจังหวัดบก.ตอบว่า “มีแล้ว”
ข่าวภาคค่ำคืนนั้นมีสัมภาษณ์สดคุณปองพลทางโทรศัพท์จากแคนาดา
ฉันต้องขอบคุณเพื่อนนักข่าวที่ติดต่อกับคุณปองพลในขณะที่ฉันติดภารกิจข่าวอื่นอยู่
ขอบคุณจริงๆ ค่ะ
ข่าวนี้เป็นประเด็นสำคัญต้องอาศัยความร่วมมือของนักข่าวจากหลายๆ ส่วน
ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด
ฉันยังคงติดตามข่าวปราสาทพระวิหารต่อไป ในที่สุด คณะกรรมการมรดกโลก
ขึ้นทะเบียนองค์ปราสาทที่อยู่ในฝั่งกัมพูชา
คุณปองพลกล่าวไว้น่าคิดว่า “กัมพูชาดำเนินการเรื่องนี้อย่างต่อเนื่องจริงจัง
ต่างจากไทยที่ทำงานไม่เป็นเอกภาพ ทำให้เสียงของไทยในเวทีการประชุมระดับโลก
ไม่ดังเท่ากัมพูชา”
ฉันเห็นด้วยอย่างที่สุด
